fbpx
19.6 C
London
Wednesday, August 10, 2022

चला ओळख करूयात आपल्या महाराष्ट्रातील पारंपारिक, सांस्कृतिक पोशाखांबरोबर

महाराष्ट्रातील जास्तीत जास्त लोकांचा व्यवसाय हा ‘शेती’ आहे. कोकण किनारपट्टीवर राहणारे लोक ‘कोकणी लोक’ मासेमारी करतात. या दोन्ही गोष्टी करताना बरेच श्रम द्यावे लागते. उन्हात काम करणे या ठिकाणाहून त्या ठिकाणी जाणे. यानुसार ते असे कपडे घालतात जेणेकरून त्यांना काम करणे सोपे जाते. बर्‍याच भारतीय संस्कृतीत आपण पाहतो की महिला घराबाहेर काम करत नाहीत. पण महाराष्ट्रातील काही स्त्रियांनी बाहेरील विविध उपक्रमांमध्ये भाग घेतला आणि शेतीविषयक कामातही मदत केली. त्यामुळे पुरुषांप्रमाणेच त्यांनाही मोकळेपणाने फिरण्यासाठी आरामदायक असे पोशाख घालणे पसंत आहे.

पुरुषांसाठी महाराष्ट्रीय पोशाख 

धोतर

धोतर म्हणजे एक लांब कापड असतो, जो पुरुषांच्या कंबरेभोवती गुंडाळलेला असतो. धोतरमुळे संपूर्ण पाय कव्हर असतात. धोतर घालताना प्रत्येक बाजूला पाच टोक बनवून सुरक्षित केले जातात आणि नंतर सैल टोक मागच्या बाजूला ठेवतात. धोतर सामान्यत: केशर किंवा मलई किंवा पांढर्‍या रंगाची असते. काम असो वा उत्सव – प्रत्येक गोष्टीत महाराष्ट्रीय लोक सामान्यत: नेहमीसारखेच कपडे घालतात. म्हणून त्यांना आरामदायक कपडे हवे असतात. महाराष्ट्रातील नागपूर हे शहर धोतरसाठी प्रसिद्ध आहे.

dhotar

गांधी टोपी

गांधी टोपी हे मराठी पुरुष परिधान करतात. ही एक ‘टोपी’ असते, जी सुती कापड किंवा मुख्यतः कापसापासून बनविलेली असते. गांधी टोपी या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या या लहान टोप्या आहेत. ज्या डोकं सूर्यप्रकाशापासून बचाव करण्यासाठी आणि झाकण्यासाठी बनवल्या जातात. प्रवासी किंवा उन्हात बाहेर काम करणारे लोक ही टोपी घालतात.

Gandhi Topi

कुर्ता / शर्ट
महाराष्ट्रीयन पुरूष सहसा आपल्या धोतरवर सुती कुर्ता किंवा सैल शर्ट घालतात. महाराष्ट्रात उबदार ते गरम वातावरण असल्याने कपड्यांना घाम शोषता यावा म्हणून कुर्ते उत्कृष्ट सुती कापडाने बनविले असतात.

बंडी

महाराष्ट्रीयन माणसे कधीकधी बंडीदेखील घालतात. बंडी एक स्लीव्हलेस जॅकेट किंवा कोट आहे. बंडी त्यांच्या शर्टच्या वर परिधान करतात. बंडीमुळे महाराष्ट्रीय पोशाख अधिक औपचारिक आणि सुंदर दिसतो.

पादत्राणे

पुरुष सहसा साधे पण स्ट्रॉंग पादत्राणे घालतात. त्यांचे फुटवियर म्हणजे खुले सँडल आहेत जे पटकन आणि सहजरित्या घातला येतात. सँडल मजबूत असतात आणि चामड्याचे बनलेले असतात.

chappal

महिलांसाठी महाराष्ट्रीय पोशाख 

साड्या

महिला 9 यार्ड लांब साड्या परिधान करतात. धोतर घालण्याच्या शैलीनुसारच कमर आणि पायांकडून साडी घालतात. उर्वरित साडी महिलांच्या वरच्या शरीराभोवती पदर करून गुंडाळलेली असते. या प्रकारच्या साडीला सहसा लुगडे असे म्हणतात. स्त्रियांनी साडी घालण्याच्या शैली मध्ये अनेक प्रकार आहेत. काहीजणी फक्त गुडघ्याच्या लांबी इतक्याच साड्या परिधान करतात. काही जणी मध्यभागी टक न लावता हे स्कर्ट पद्धतीने घालतात. पण 9-यार्डची साडी ही महाराष्ट्रातील महिलांची पारंपारिक वेशभूषा आहे. पुरुषांसारखे स्त्रियांना वेगळे हेडवेअर नसते. त्या साडीचा पदर डोक्यावर घेतात. स्त्रियांनी पदर डोक्यावर घेणे म्हणजे मोठ्यांसाठी एक मानचिन्ह आहे.

saree

चोळी

महाराष्ट्रीय महिला साडीच्या खाली चोळी किंवा ब्लाउज घालतात. चोळी वरचे शरीर झाकण्यासाठी असते. चोळी स्त्रियांचे अर्धे धड व्यापते. ब्लाउज हे लहान शर्ट सारखेच असतात म्हणून ते घालण्यास सोपे असतात. पुरुषांच्या कपड्यांप्रमाणेच, स्त्रियांचे कपडे देखील सूती आणि कधीकधी रेशमाचे बनलेले असतात. महाराष्ट्रीयन साड्यांमध्ये सामान्यतः आढळणारे रंग हिरवे , लाल आणि कधीकधी केसरी (पिवळे) रंगाचे असतात.

दागिने

महाराष्ट्रातील महिला दागिने न घालता राहत नाही. पारंपारिक पोशाखांबरोबर दागिन्यांची जोड हवीच. सहसा हे दागिने सोन्याचे बनलेले असतात. यात नथ,हार, पैंजण,बाजूबंद इ.चा समावेश असतो. स्त्रिया सोन्याच्या दागिन्यांसारख्या इतर रंगीत स्टोनचे हार घालूनही आढळतात. विवाहित स्त्रिया मंगळसूत्र आणि हिरव्या बांगड्या घालतात. वधू हिरव्या बांगड्या घालतात त्यामुळे  नात्याची आणि कुटूंबाची भरभराट होते असते, असे म्हणतात. वधू त्यांच्या दोन्ही पायाच्या दुसर्‍या बोटावर अंगठ्या घालतात त्यांना जोडवी म्हणतात. (दुसर्‍या पायाच्या अंगठ्याला गर्भाशयाशी तंत्रिका जोडलेली असल्याचे म्हणतात आणि अंगठीतील घटक गर्भाशय मजबूत बनवतात).

jwellery

पादत्राणे

स्त्रिया पारंपारिकपणे अनवाणी चालणे पसंत करतात आणि प्रसंगी ते चप्पल घालतात हे करणे तर स्वाभाविक आहे. महाराष्ट्रातील पादत्राणे त्यांच्या टिकाऊपणासाठी प्रसिद्ध आहेत. महाराष्ट्रातील पूर्ण साज यासह स्त्रिया कोल्हापुरी चप्पल घालणे पसंत करतात. या चप्पलचा उगम महाराष्ट्राच्या कोल्हापूर जिल्ह्यात झाला आहे. मजबूत आणि टिकाऊपणा यासाठी कोल्हापुरी चप्पल जगभरात ओळखली जाते. लग्नात हजेरी लावायची असो किंवा प्रवास करण्यासाठी असो कोल्हापुरी चप्पलच उत्तम आहे.

Latest news
Related news

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here